Trong chương trình Kính Đa Chiều tập 46, chuyên gia Lê Nguyễn Việt Cường – đại diện Công ty TNHH Doanh nghiệp xã hội chống lừa đã cùng phân tích các chiêu trò lừa đảo qua AI.
Lừa đảo qua AI: ngày càng dễ dàng và tinh vi
Chuyên gia Việt Cường cho biết AI đang được sử dụng để tạo ra hàng loạt nội dung giả mạo như tin tức sai sự thật, video deepfake, website giả và các kịch bản lừa đảo được xây dựng với mức độ thuyết phục cao. So với trước đây, khi việc lừa đảo đòi hỏi nhiều công đoạn thủ công, AI hiện nay cho phép tạo nội dung nhanh chóng, quy mô lớn và khó bị phát hiện hơn.
Đáng chú ý, công nghệ deepfake được xem là một trong những nguy cơ lớn nhất. Với khả năng tái tạo hình ảnh, giọng nói và video giống người thật, kẻ gian có thể giả danh người thân, bạn bè để thực hiện các hành vi lừa đảo, đặc biệt là trong các tình huống nhạy cảm như vay tiền khẩn cấp. Điều này khiến người dùng dễ rơi vào bẫy nếu không kiểm chứng thông tin cẩn thận.
Khi được hỏi về cách nhận biết Deepfake, anh Lê Nguyễn Việt Cường cho rằng điều quan trọng trước tiên là phải xem nội dung có hợp lý hay không. Nếu người thân bất ngờ gọi điện hoặc nhắn tin mượn tiền, cần bình tĩnh kiểm tra lại thay vì tin ngay.
Ngoài ra, các sản phẩm do AI tạo ra thường quá hoàn hảo hoặc thiếu những chi tiết tự nhiên như nhịp thở, sự ngập ngừng, tiếng ồn xung quanh. Khi quan sát kỹ phần mắt, môi hoặc cử động, đôi khi vẫn có thể phát hiện dấu hiệu bất thường.
Nâng cao khả năng phòng chống lừa đảo qua AI
Chương trình cũng đề cập đến nhiều hình thức lừa đảo qua AI mà người dân khó nhận biết. Ví dụ, trong các đợt thiên tai, có trường hợp xuất hiện hình ảnh hoặc video giả về người gặp nạn để kêu gọi quyên góp. Nếu không kiểm chứng thông tin từ nguồn chính thống, người xem rất dễ bị lừa.
Trong trường hợp tài khoản người thân bị hack và gửi tin nhắn vay tiền, cách tốt nhất là xác minh lại bằng những câu hỏi chỉ người thật mới biết. Ngoài ra, có thể tải hình ảnh hoặc video về để tìm kiếm trên Google hoặc sử dụng các công cụ nhận diện AI. Nếu vẫn chưa chắc chắn, người dân có thể nhờ các cộng đồng chống lừa đảo trên mạng xã hội hỗ trợ kiểm tra, và khi còn nghi ngờ thì nên dừng lại, không chuyển tiền.
Bên cạnh những nguy cơ, AI vẫn đang được ứng dụng rộng rãi và mang lại nhiều giá trị tích cực trong các lĩnh vực như y tế, nông nghiệp và sản xuất. Tuy nhiên, sự phát triển song hành giữa lợi ích và rủi ro đòi hỏi người dùng phải trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ mình trong môi trường số ngày càng phức tạp.
Chương trình Kính Đa Chiều với chủ đề “Các hình thức lừa đảo bằng công nghệ AI” cùng MC Lê Đình Minh Ngọc và chuyên gia Lê Nguyễn Việt Cường sẽ phát sóng lúc 18h50 ngày 24/3/2026 trên VTV9.
